donderdag, september 15, 2005

Sophie Scholl




Wat een prachtige film, gedragen door de hoofdrolspeelster. Voor de Ublad voorpremière van Sophie Scholl - Die Letzten Tage was ik gisteren weer eens in filmtheater 't Hoogt in Utrecht. De film won op het Berlijnse filmfestival de eerste prijs voor beste regisseur (Marc Rothemund) en beste actrice (Julia Jentsch).


Terwijl velen de naam Sophie Scholl niets zegt, zal de naam 'die weiße Rose' velen wel bekend voorkomen. Sophie Scholl was een Duitse studente die begin jaren '40 in een verzetsgroepje 'die weiße Rose' zat, samen met haar broer Hans, Cristoph Probst en nog enkele anderen. Ze schreven en verspreidden pamfletten met anti-oorlog en anti-nazi teksten. Dergelijke pamfletten zijn illegaal en vallen onder oorlogsstrafrecht.


Bij het drukken en vervolgens verspreiden van hun zesde pamflet in de universiteit van München, op 18 februari 1943, start de film. Hans en Sophie worden aangehouden en afgevoerd door de Gestapo. Alles wordt in beeld gebracht vanuit Sophies belevenissen. Tijdens de verhoren weten we dus ook niet in hoeverre Hans al bekend heeft tijdens de verhoren. Het prachtigste in deze film zijn ook die verhoren, waarin Sophie korte, maar heldere discussies voert met haar ondervrager Mohr. Haar aanvankelijke ontwijkmanoeuvres houden de toch ervaren Munch lang bezig voor hij schuld kan bewijzen, en Sophie wel moet bekennen. Kort daarna vind een omslag in Sophie plaats. Ze weet dat ze veroordeeld zal worden, en in plaats van anderen mee te slepen hierin (verraad), weerspreekt ze al Mohrs uitlokkingen met haar overtuigingen omtrent het uiteindelijk falen van Hitlers rijk. Ze lijkt op momenten Mohr aan het wankelen te krijgen, wanneer ze hem vraagt naar de afgevoerde Joden, de vermoordde gehandicapte (Duitse) kinderen en de stervende soldaten bij Stalingrad. De ondervragingen vormen het leeuwedeel van de film, en zijn prachtig.


Tijdens de uiteindelijke rechtzaak, slechts 4 dagen later, tonen Sophie en Hans nog steeds hun overtuiging. Christoph Probst smeekt om vergeving, hij heeft 3 kinderen. Achteraf lees ik, dat dit niet waarheidsgetrouw is. Juist Hans valt bijna flauw, en Probst blijft kalm in de rechtzaak. Er klopt nog veel meer niet, zo valt te lezen bij het Centre for White Rose Studies. In 1992 zijn alle Gestapo dossiers vrijgegeven, waardoor deze zaak behoorlijk nauwkeurig gereconstrueerd kon worden. Zo blijkt Hans, en later ook Sophie toch Probst verraden te hebben, was Hans verslaafd aan drugs, en zijn sommige gebeurtenissen geromantiseerd (voor de executie krijgen de drie helemaal geen gezamenlijke sigaret aangeboden, ze worden afzonderlijk voorgeleid). Grappig om te lezen dat rechter Feisler wel waarheidsgetrouw werd neergezet, een schreeuwende, extremistische nazi die zelfs in eigen gelederen soms geminacht werd.


Ik moet nog één minpunt noemen aan de film: wel 20 maal is bovenin beeld een antennemicrofoon te zien, gewoon een foutje van de geluidsman die te weinig afstand houdt. Of had het bioscooptheater de film niet voldoende breedbeeld vertoond met afsnijden van het beeld onder en boven? Geen idee, maar het is knap irritant.

Toch een uitermate positieve beoordeling (zeker 4 op 5 sterren). Als ik me even niet stoor aan de onjuistheden die in het script zijn gestopt, zie ik een prachtige film. Echt veel gebeurt er niet, vooral verhoren, maar daarin zet hoofdrolspeelster Julia Jentsch zo'n mooi personage neer dat de film boeit van begin tot eind, en je misschien wel met een brok in je keel achterlaat.